Miejskie Centrum Kultury, Aktywności i Promocji Gminy STACJA KULTURY
w Świeradowie-Zdroju

ul. Dworcowa 1, 59-850 Świeradów-Zdrój

Kultura ludowa i tradycyjna 2026: Ślady Rąk. Ginące zawody wsi izerskich – międzypokoleniowa szkoła tradycji

Dofinansowanie: 30 000,00 zł
Wkład własny: 7 500,00 zł

Miejskie Centrum Kultury, Aktywności i Promocji Gminy „Stacja Kultury” w Świeradowie-Zdroju otrzymało dofinansowanie w wysokości 30 000 zł w ramach programu „Kultura Ludowa i Tradycja” Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Całkowita wartość projektu wyniosła 37 500 zł, z czego 7 500 zł stanowił wkład własny instytucji.

Projekt został opracowany przez Beatę Rosicką, koordynator ds. projektów i administracji Stacji Kultury, i uzyskał bardzo wysoką ocenę ekspertów programu. Pozyskane środki pozwoliły na realizację przedsięwzięcia, które po kilkuletniej przerwie powróciło do kalendarza wydarzeń kulturalnych Świeradowa-Zdroju.

Powrót do pięknej idei

Historia projektu sięga 2021 roku, kiedy w Czarcim Młynie w Świeradowie-Zdroju odbyła się pierwsza edycja wydarzenia poświęconego ginącym zawodom. Pomysł stworzyły ówczesne pracowniczki Stacji Kultury – Anna Martynowska-Pietrzyk, Katarzyna Rzeczkowska i Katarzyna Bigus, którym przyświecała idea zachowania pamięci o dawnych rzemiosłach oraz ludziach, którzy przez pokolenia tworzyli tożsamość Gór Izerskich.

Po kilkuletniej przerwie projekt powrócił w nowej odsłonie, zachowując swój pierwotny cel – tworzenie przestrzeni, w której tradycja nie jest jedynie wspomnieniem, lecz żywym doświadczeniem przekazywanym z pokolenia na pokolenie.

Cele projektu

Wierzymy, że dziedzictwo kulturowe najlepiej poznaje się poprzez doświadczenie. Dlatego „Ślady Rąk” nie są festiwalem pokazów, lecz spotkaniem z ludźmi, którzy wciąż pielęgnują dawne umiejętności i chcą przekazywać je kolejnym pokoleniom.

Wieczór z Folklorem

Dwudniowe wydarzenie rozpoczął „Wieczór z Folklorem”, który odbył się 24 lipca w zabytkowej Hali Spacerowej. Uroczystego otwarcia dokonali przedstawiciele samorządu i partnerów projektu, wśród których znaleźli się Edyta Wilczacka – Burmistrz Miasta Świeradów-Zdrój, Dorota Marek – Zastępca Burmistrza oraz Mariola Szczęsna – Wiceprezes Uzdrowiska Świeradów-Czerniawa. Ich obecność była wyrazem wsparcia dla działań na rzecz ochrony i popularyzacji lokalnego dziedzictwa kulturowego.

Wieczór uświetnił koncert oraz widowisko taneczne Zespołu Pieśni i Tańca Ziemi Bolesławieckiej. Artyści zabrali publiczność w muzyczną podróż przez różne regiony Polski, prezentując tradycyjne tańce, pieśni i stroje ludowe. Żywa muzyka, barwne choreografie i niezwykła energia wykonawców sprawiły, że Hala Spacerowa wypełniła się rytmem, śpiewem i folklorem, tworząc wyjątkowy klimat inaugurujący całe przedsięwzięcie.

Żywa pracownia dawnych rzemiosł

Sobotnia część wydarzenia całkowicie odmieniła przestrzeń Hali Spacerowej i Górnego Tarasu Domu Zdrojowego. Miejsca te zamieniły się w żywą pracownię tradycji, gdzie dawne rzemiosła można było nie tylko obserwować, ale przede wszystkim poznać od podszewki.

Warsztaty prowadzili doświadczeni rzemieślnicy i depozytariusze wiedzy, którzy z ogromnym zaangażowaniem opowiadali o swojej pracy oraz zachęcali uczestników do samodzielnego działania.

Na stanowisku Hebel.Art Tomasza Walczaka można było spróbować sztuki snycerskiej i własnoręcznie rzeźbić w drewnie. Kuźnia Karkonosze przybliżyła tajniki kowalstwa – uczestnicy pod okiem mistrza wykuwali własne gwoździe, poznając jednocześnie tradycyjne techniki obróbki rozgrzanego metalu.

Dużym zainteresowaniem cieszyły się warsztaty prowadzone przez PokazyHistoryczne.pl. W ich ramach uczestnicy poznawali sztukę dawnego pisarstwa, próbując pisać gęsim piórem na papierze czerpanym, uczyli się skręcania lin podczas warsztatów powroźniczych, pracowali przy tradycyjnym krośnie tkackim oraz odkrywali pracę młynarza – mielili zboże na żarnach, przygotowywali ciasto i własnoręcznie wypiekali podpłomyki.

Do świata natury i dawnych leśnych tradycji zaprosił Izerski Pszczelnik, prezentując pszczelarstwo i bartnictwo oraz opowiadając o niezwykle ważnej roli pszczół w przyrodzie i życiu człowieka.

Nie zabrakło również warsztatów modniarskich, prowadzonych przez Kapeluszowo – Kamilę Fydę-Sikorską, podczas których uczestnicy tworzyli eleganckie fascynatory i poznawali tajniki wykonywania ozdobnych nakryć głowy.

Po raz pierwszy w historii wydarzenia do programu dołączyło także garncarstwo. Praca z gliną pozwoliła uczestnikom przekonać się, jak z prostego, naturalnego materiału powstają naczynia i przedmioty codziennego użytku, a własnoręczne formowanie gliny okazało się jedną z największych atrakcji dla najmłodszych.

Czy pisarz to ginący zawód?

Program wydarzenia został wzbogacony o rozmowę poświęconą współczesnemu wymiarowi twórczości. Na scenie odbyło się spotkanie Arkadiusza Lipina z Joanną Krajewską – pracowniczką Stacji Kultury i autorką książki „Niesamowite przypadki Gór Ryfejskich”.

Punktem wyjścia do rozmowy było przewrotne pytanie: czy pisarz to również ginący zawód? Dyskusja pokazała, że troska o dziedzictwo kulturowe nie ogranicza się wyłącznie do tradycyjnych rzemiosł. Obejmuje również współczesnych twórców, którzy poprzez literaturę zachowują pamięć o miejscach, ludziach i lokalnych historiach.

Rzemiosło, które łączy pokolenia

Największą wartością projektu okazały się bezpośrednie spotkania ludzi. Przy jednym stole warsztatowym wspólnie pracowały dzieci, rodzice i dziadkowie. Każde stanowisko stawało się miejscem rozmowy, wymiany doświadczeń i wspólnego odkrywania, jak wiele cierpliwości, precyzji i serca wymaga tradycyjne rzemiosło.

Projekt po raz kolejny udowodnił, że dawne zawody nie są jedynie historią zamkniętą w muzealnych gablotach. Dzięki spotkaniom z mistrzami rzemiosła stały się żywym doświadczeniem, inspirującym do poznawania lokalnego dziedzictwa i budowania więzi między pokoleniami.

Partnerzy

Wydarzenie odbyło się pod Patronatem Honorowym Wojewody Dolnośląskiej Anny Żabskiej (dziękujemy Dolnośląskiemu Urzędowi Wojewódzkiemu: http://www.duw.pl ) oraz Starosty Lubańskiego Zbigniewa Zjawina. Patronat medialny objęły Muzyczne Radio oraz portal lwowecki.info.

Serdeczne podziękowania kierujemy do Uzdrowiska Świeradów-Czerniawa Sp. z o.o. Grupa PGU za udostępnienie Hali Spacerowej i Górnego Tarasu Domu Zdrojowego oraz za życzliwość i współpracę przy organizacji wydarzenia.

Wieczór z Folklorem

Ta strona korzysta z plików cookie, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszej witryny.